Posts tagged Richard Kelly kimdir

Mimari Yapılarda Aydınlatmanın Önemi…

Herkese Merhabalar;

Aydınlatmanın zannediyorum hayatımızda ki önemini sizlere bahsetmeye gerek yok. İnsanların ışığı kullanabilmek için yaptıkları kandillerde balina yağları yerlerini Rockefeller ailesini zengin eden petrole kadar uzanmıştır.

Size aydınlatmayı şöyle özetleyim..

IKEA’ya gidiyoruz ve rafta duran bir ürüne bayılıyoruz. Eve getiriyoruz sonra eve getirdiğimiz ürün, aynı raftaki havayı vermediğini farkediyoruz. Bu bir tesadüf değil, aksine aydınlatmanın biz de bıraktığı sihirli etkisidir. Bu etki sayesinde şirketler de satışını çok güzel yapmaktadır.

Yakın zaman içerisinde okuduğum bir akademik makale vardı. Makale bir mimarlık platformunda yayınlanmış ve “ışık kırılımlarının, mobilyaların nasıl ayrı bir ahenkte durabileceğine” dair enteresan bilgiler içeriyordu.

Buraya artı bir parantez ekleyelim.. “Işığın şiddetinin birimine “lüks” denir, 1 lüks, 1 mum ışığına eşitken, bir kaynaktan çıkan ışığın miktarına da “lümen” denir.”

Artık mimarlar hangi tip malzemenin üzerine kaç lümen ışık gelmeli de daha estetik ve şık durabilir gibi ince hesaplardalar.. Tabikide öyle olmalı..

O zamaaan.. bu yazımıza başlayalım 🙂

Aydınlatmanın Gelişmesi, Mimarlığın Kendisine Sağladığı En Büyük Katkılardan Biri Olabilir

Aydınlatma, biz insanların mimariyi deneyimleme ve anlama biçiminde hayati bir rol oynar. Binalar ve yapılar ister doğal ister yapay olarak aydınlatılmış olsun, aydınlatma çevremizdeki binalardaki güzelliği görmemizi ve takdir etmemizi sağlayan bir araçtır.

Aydınlatma, mimariye duygusal bir değer katabilir – mekanı işgal edenler için bir deneyim yaratmaya yardımcı olur. Aydınlatma olmadan mimari yapı bir anlam kazanamayabilir miydi?? Yine de aynı etkiye sahip olur muydu? Hayır, olmaz. İster gün ışığı ister yapay aydınlatma olsun, ışık bir mekanın dokularına, renklerine ve biçimlerine dikkat çekerek mimarinin gerçek amacına ulaşmasına yardımcı olur. Vizyon, mimariden zevk aldığımız tek ve en önemli anlamdır ve aydınlatma, mimariyi algılama şeklimizi daha da geliştirir.

Aydınlatma ve mimari arasında başarılı bir denge oluşturmak için mimari aydınlatmanın üç temel yönünü hatırlamak önemlidir: (1) estetik, (2) işlev ve (3) verimlilik. Estetik, tasarımcıların ve mimarların aydınlatma ve mimari dengesinin bina sakinleri üzerindeki duygusal etkisine odaklandıkları yerdir. Tasarımcılar, insanların bir alanda dolaşırken nasıl hissetmelerini istediklerini belirledikleri yerdir. Bu özellik özellikle perakende satış yerleri için önemlidir; Dış aydınlatma tüketiciyi içeri çekmeli ve ürünü göstermenin yanı sıra kapılardan geçerken iç aydınlatma onları şaşırtmalıdır.

İkinci yön, işlev, gözden kaçırılamaz. Aydınlatmanın belirli bir şekilde görünmesini istiyoruz, ancak aynı zamanda en önemli amacına hizmet ettiğinden emin olmalıyız – görmemize yardımcı olmak için. Alanlar aydınlatılmalıdır, böylece bina sakinleri bir odada veya tüm binada dolaşırken kendilerini güvende hissederler. Çevrelerindeki zemini ve duvarları görebilmeli, bu da bir güven duygusu oluşturmalıdır.

Son husus, günümüzün yeşil bina ve sürdürülebilirlik hareketleri çağında çok önemlidir. Nefes kesen bir aydınlatma düzeni oluşturmak bir şeydir, ama aynı zamanda inanılmaz derecede enerji verimliliği olan nefes kesici bir düzen oluşturmak başka bir şeydir. Bu, ışığın büyük bir kısmının hedefine ulaşmasını ve daha az israf edilen ışık olmasını sağlayarak yapılabilir. Boşa harcanan ışık miktarını azaltmak, binayı daha verimli hale getirecektir. Bunun yapılmasının kolay bir yolu, floresan aydınlatma yerine LED’ler kurmaktır. Teknoloji nedeniyle, LED’lerin yönlü doğası nedeniyle LED’lerde floresandan daha az israf yaptığı herkes tarafından bilinen bir gerçektir.

Dr. Sergio AltomonteMimar ve Doçent, Nottingham Üniversitesi Mimarlık ve Yapılı Çevre Bölümü

Binalar ve kentsel alanlar her şeyden önce sakinleri etrafında tasarlanmalıdır. Mimarinin fiziksel, fizyolojik ve psikolojik refahı tetikleyen önemi, günümüzde önemli bir ilgi konusu haline geliyor.

 

Richard Kelly (1910-1977): Modern Gün Aydınlatmasının Öncüsü

Mimari aydınlatma tasarımı konusunda uzun bir yol kat etti Richard Kelly, aydınlatmayı sadece bir alanı aydınlatmak için kullanmak yerine mimari bir unsur olarak kullanmaya başlayan aydınlatma öncülerinden biriydi. 1940’ların başında Yale Üniversitesi Mimarlık Okulu’nda eğitim aldı ve daha sonra 40 yıllık kariyerinde etkileyici bir 300’den fazla projeye imza attı. Teorileri ve öğretileri bir meslek olarak aydınlatma tasarımının çehresini değiştirdi ve sektördeki en etkili kişilerden biri olmaya devam edecek.

En tanınmış projelerinden bazıları şunlardır: The Glass House (1949), Seagram Building (1958), Yale University Art Gallery (1953), Dulles International Airport (1963), Kimbell Art Museum (1969) ve Yale Centre for British Art (1974).

Yale University Art Gallery (1953)

Image 1 of 5

Mimar ve Aydınlatma Tasarımcısı

Aydınlatma, görsel sanatların – en önemlisi – mimarinin o kadar büyük bir parçası ki, bugün yapabileceğimizin en iyisinin yarın yetersiz kalacağına eminim. İnsanların yaşamlarını iyileştirmek veya bir evi daha güzel hale getirmek için ışıklandırmada mantıksal olarak pek çok teknik tasarlayabilirim, ancak bu, daha yeni yazmaya başladığımız deneyim kaydına sahip oluncaya kadar teoridir.

 

“Mimarinin Ayrılmaz Bir Parçası Olarak Aydınlatma” (1952) başlıklı konferansında Kelly, bugün hala aydınlatma tasarımının kalbi olarak hareket eden üç “temel ışık türü” nü ele alıyor.

1. Odak parlaması – Günümüzde bu tür ışıklara görev aydınlatması adı verilmektedir. Görmeyi kolaylaştırırken önemli unsurlara dikkat çeker ve alanlara dikkat çeker.

“… Yönerge, daha parlak bir merkez yaratır; bize neye bakmamız gerektiğini söyler, organize eder, önemli unsuru işaretler. ” – Richard Kelly odak parıltısı üzerine.

2. Ortam ışığı – Bu aynı zamanda genel aydınlatma veya ortam aydınlatması olarak da bilinir. Tüm alanı aydınlatan arka plan aydınlatmasıdır. Düzgün ve tek tip olmalı, gölge bırakmamalı ve alandaki insanları güvende hissettirmelidir.

“Bu [ortam ışıltısı] formu ve hacmi en aza indiriyor. Her şeyin ve insanın önemini en aza indirir. Uzay özgürlüğü önerebilir ve sonsuzluğu önerebilir. ” Richard Kelly, ortam ışıltısı hakkında.

3. Parlaklıkların Oyunu – Vurgu aydınlatması olarak da bilinen bu katman, dinamik ve renkli olabilir ve insanları ve duyguları harekete geçirmeyi amaçlar.

“… optik görüntü açıları sinirleri harekete geçirir ve karşılığında bedeni ve ruhu harekete geçirir, iştahı canlandırır, merak uyandırır, zekayı keskinleştirir.” – Richard Kelly, 

Aydınlatmaya ilişkin teorik ifadesini tartıştıktan sonra, “belirli etkilerin düzenli olarak ortaya çıkmasıyla ona [ışık] atfedilen belirli niteliklere” giriyor, Birinci nitelik yoğunluk veya “bir yüzeye doğru hareket eden toplam ışık akısı miktarı” dır. Yüzeye gelen ışık genellikle ayak mumları veya lüks olarak ölçülür. İkincisi, “bir yüzeyden veya alandan yansıyan veya yayılan birim alan başına ışık miktarı” olan parlaklıktır.

Üçüncü kalite difüzyondur. Difüzyon, ışığın bir yüzeyden yansımasıdır, öyle ki bir gelen ışının tek bir açıdan değil, birçok açıdan yansıtılması ve üniform bir ışık yayılmasıdır. Kelly, bu kaliteyi “en iyi, tamamen bulutlu bir günde açık beyaz kumlu bir plajla gösterilen” olarak tanımlıyor. Büyük bir ışık kaynağı herhangi bir gölge oluşturmamalıdır ve küçük bir ışık kaynağı keskin gölgeler üreteceğini savunmaktadır.

Dördüncü niteliği, görünür spektrumdaki tek bir dalga boyundaki ışığın veya dar bir dalga boyu bandının (monokromatik ışık) uyandırdığı renk olan spektral renktir. Beşinci ve altıncı yön ve harekettir. Yön, göz seviyesine göre ışığın yönünü ifade eder, çünkü hareket “ışığın gerçek ve ima edilen hareketi” anlamına gelir. Aydınlatmanın yönünü incelerken yapılan araştırmalar, ışık kaynaklarının yerleştirilmesinin insanlara farklı şekillerde hissettirebileceğini göstermiştir. Kelly, göz seviyesinin üzerine yerleştirilen aydınlatmanın “resmi bir atmosfer” yaratmak için bir kısıtlama hissi yaratabileceğini anlatıyor. Ancak göz seviyesinin altına yerleştirilen aydınlatma, gayri resmi bir atmosfer yaratarak “bireysel insan önemi” hissi yaratabilir.

 

Işık ve Mimari Birlikte Nasıl Çalışır?

Işık ve mimarinin birbirini nasıl etkilediğine girmeden önce, ana bina kategorilerini ve her birinin aydınlatma ile neyi başarmaya çalıştığını bilmek önemlidir. İlk grup (kamu binaları) spor sahaları, kütüphaneler, hastaneler vb’dir. Bu tür binalar daha çok görevler ve diğer etkinlik türleri için doğru miktarda ışık sağlamakla ilgilidir. Futbol gibi spor etkinlikleri, sahadaki oyuncuların görebilmesi ve böylece seyircilerin sahayı görebilmesi için doğru miktarda ışık gerektirir. Seyircilerin koltuklarına gidip gelip arenanın / stadyumun geri kalanında gezinmesi için de önemlidir. Kütüphaneler ve hastanelerle aynı kavrama sahiptir. Kütüphanelerde, raflarda kitap okumak, yazmak ve bulmak için kütüphane sakinlerinin abartı olmayan uygun ışık seviyelerine sahip olması gerekirken, hastanelerin doktorların ve hemşirelerin işlerini başarılı bir şekilde yapmaları için yüksek ışık seviyelerine ihtiyacı vardır.

İkinci grup (resmi binalar), ağırlıklı olarak depolar ve ofis binalarından oluşmaktadır. Aydınlatma ile ilgili bir numaralı endişeleri verimliliktir. Bu mülklerin yüksek enerji tüketimiyle, aydınlatmaya ve tükettiği elektriğe bir servet harcamayı göze alamazlar. Yükselen yeşil bina trendleriyle birlikte, enerji açısından verimli ve sürdürülebilir aydınlatmaya sahip olmak önemlidir.

Üçüncü ve son grup (özel binalar) müzeler, tiyatrolar v.b. tarzdaki binalardır. Bu binalar büyük ölçüde atmosfere ve sağlayabilecekleri deneyimlere dayanır. Mimari mekanların ve elemanların görünümünü iyileştirmekle ilgilenirler. İnsanlar bir oyun veya müzikal izlemek için tiyatroya gittiklerinde, gösteri başlamadan önce bir deneyim bekliyorlar. Onları lobide karşılayan güzel bir avize, koridoru koltuklarına kadar aydınlatan lüks duvar aplikleri ve heykelleri, sütunları ve diğer mimari özellikleri vurgulamak için aydınlatılacak sahnenin etrafındaki alanı görmek isterler.

Aydınlatmanın Mekânsal Sınırları

Mimari unsurları geliştirmek ve duyguları uyandırmak için, mekansal sınırları ve bunların nasıl düzgün bir şekilde aydınlatılacağını anlamak önemlidir. Örneğin dikey sınırları geliştirmek için ışık duvar yüzeylerine yönlendirilmelidir. Farklı bir dokuya sahip bir duvar varsa veya sadece bina sakinlerinin diğerlerinden daha fazla fark etmesi gereken bir duvar varsa, duvar yıkama harika bir araçtır (Görsel A). Dikkatleri duvara çekecek ve bütün bir odanın bir parçası yerine kendi mimari öğesi gibi görünmesini sağlayacaktır. Bu, perakende satış noktalarında duvar ekranlarına daha fazla dikkat çekmek için kullanılabilir.

Zemin ve tavan aydınlatılarak yatay sınırlar vurgulanabilir. Zemini aydınlatarak nesneler ve yaya yüzeyleri aydınlatılır. Bu, özellikle sinema salonları ve gece kulüpleri gibi karanlık alanlarda önemlidir. Ortam ve vurgu ışık seviyeleri o kadar düşüktür ki zemine yeterince ışık ulaşmaz ve bu nedenle zeminin aydınlatılması gerekir (Görsel B). Düzgün bir şekilde yürütüldüğünde, bu görev ve vurgu aydınlatması görevi görebilir. Odaya ışık yayılması gerekiyorsa, tavanı aydınlatmak başarılı bir strateji olabilir. Tüm oda boyunca tekdüze bir ışık oluşturmaya yardımcı olur ve nesneler üzerinde doğrudan ışık kullanılmadan uygun ışık seviyeleri sağlar.

Dikey ve yatay sınırlar aydınlatıldıktan sonra mimari unsurları aydınlatmayı unutmamak önemlidir. Aydınlatma direkleri, kemerler, dokular vb. Dikkati bir odadan bir bütün olarak uzaklaştırabilir ve gözü ışıklı mimari unsurlara odaklanmaya zorlayabilir (Görsel C). Renklerle ve mimari unsurlarla dolu bir odada, belirli alanları öne çıkarmak bazen zordur. Işık, bu unsurları daha belirgin hale getirerek bu soruna yardımcı olabilir. Bu taktik, iç ve dış aydınlatma uygulamaları için kullanılabilir.

Görsel - A

Image 1 of 3

Ortak Mimari Öğeler

Mimarlar, ışığın bir binaya girme şeklini ve yapay ışığın iç mimariyle etkileşim şeklini değiştirmek için birçok farklı malzeme türü kullanırlar. En yaygın yapısal malzemelerden biri camdır. İster tamamen şeffaf, ister yarı saydam cam malzemeler kullanıyor olsunlar, camın binalar üzerinde birçok farklı etkisi olabilir. Güneş gökyüzünde farklı noktalara ulaştıkça doğal renkler gün boyunca değişebilir, bu da bir binaya giren ışığın renklerini değiştirebilir. Bir binanın öğle vakti görünümü, güneş doğarken veya batarken aynı binadan tamamen farklı görünebilirler.

Cam kullanımının harika bir örneği Santiago, Şili’de bulunan Güney Amerika Bahai Evi’dir. Bu bina sadece camın ve ışığın görsel etkisini kullanmakla kalmadı, aynı zamanda 2017 Mimari Aydınlatma Dergisi’nin (AL) Üstün Başarı, Tüm Bina Tasarım Ödülü’nü kazandı. Binanın arkasındaki konsept bir “ışık çiçeği” idi ve dokuz dökme cam yapraktan oluşuyor. Yapraklar arasındaki boşluklar şeffaf camdan yapılmıştır ve çatı penceresi görevi görür. Yaprakların içi, gün boyunca yeterince ışık alması için yarı saydam beyaz mermerle kaplanmıştır. Geceleri, yaprakların içine yerleştirilen yapay ışıklar yanarak yapıyı dönüştürür.

 Kaynak: https://newglassnow.cmog.org

 

Yansıtıcı yüzeylerin kullanımı da bir alanı dönüştürebilir. Işık, yansıtıcı zeminler, tavanlar ve duvarlarla etkileşime girdiğinde, kendisi bir mimari unsur olarak algılanabilir. Zemine kadar devam eden duvarlardaki aydınlatma, kısa bir koridorda veya küçük bir odada boyut yaratabilir ve bir odaya fütüristik bir his katabilir.

Kaynak: www.archlighting.com

 

Yukarıda belirtildiği gibi, doğal ışık, mimariyi dönüştürebilen güçlü bir araç olabilir. Gün ışığı kullanımına harika bir örnek, Baylor Üniversitesi Paul L. Foster İş ve İnovasyon Kampüsüdür. Binanın ana alanı tüm tavanı kaplayan tavan pencereleri ile aydınlatılmıştır. Bu binanın amacı, günün çeşitli zamanlarında istenmeyen ışığı azaltırken olabildiğince fazla doğal ışık sağlamaktı. Bu amaca ulaşmak için, çatı pencereleri gün boyunca güneşin farklı açılarına göre uyarlanacak farklı açılar içerir. Bu, rahatsızlığa neden olabilecek doğrudan ışığı azaltmaya yardımcı olur. Binanın daha yüksek seviyeleri, ışığın ulaşmasına izin vermek için alt katları açığa çıkararak hafifçe geriye çekildi. Işığın bir kattan diğerine geçmesine yardımcı olmak için cam merdivenler de vardır. Bu verimli ve yaratıcı bina tasarımı, Gün Işığının En İyi Kullanımı için 2017 AL Tasarım Ödülü’nü aldı.

Kaynak: https://www.architectmagazine.com/

 

Mimari aydınlatma, mimarinin kendisi kadar önemlidir. Farklı aydınlatma türlerine sahip farklı malzemeler, renkler ve dokular kullanmak, insanların hissettiklerini ve bir alanı nasıl deneyimlediklerini etkileyebilir. İster doğal ister yapay ışık olsun, mimariyi takdir etmemizi ve aydınlatma olmadan görmediğimiz yönleri fark etmemizi sağlar. Bir dahaki sefere bir müzede, ofis binasında, kütüphanede, spor sahasında vb. Bulunduğunuzda, aydınlatmayı ve mimariye nasıl bir değer kattığını ve etkileşime girdiğini gözlemlemek için bir dakikanızı ayırın 🙂

Bir sonraki yazı da görüşmek dileğiyle;